Przewodnik turystyczny

Tarnów i okolice
-

Powstanie miasta i jego krótka historia

Miasto zostało założone na prawie magdeburskim w 1330 r. przez Spicymira Leliwitę. Lokował on nową osadę na miejscu wsi zwanej Tarnowem Wielkim, natomiast swój zamek wzniósł nieopodal -  na Górze św. Marcina, gdzie z kolei znajdowała się  wieś, zwana Tarnowem Małym.

Nazwa miasta według podań ma wywodzić się od krzewów tarniny, które niegdyś pokrywały całe wzgórze na którym osada została wzniesiona .Dziś możemy zakupić herbatkę z Tarniny, bądź nalewkę – Tarninówkę.

Spycimir był również protoplastą rodu Tarnowskich – pierwszego tarnowskiego rodu, który władał miastem do II połowy XVI w. i dbał o jego rozwój. Jednym z bardziej znanych przedstawicieli tej rodziny, jest Jan hetman Tarnowski (1488 – 1561 r.). Po wygaśnięciu rodu Tarnowskich miasto przechodzi w ręce książąt Ostrogskich. Niestety Tarnów z czasem ulega rozdrobnieniu i jednocześnie rządy nad nim sprawuje kilka rodzin, jak np. Zamoyscy czy Lubomirscy. Dopiero ostatni właściciele miasta – książęta Sanguszkowie, jednoczą całe miasto w swych rękach i władają nim do l. 80 XIX w., czyli do czasu kiedy ich rządy  przejęła administracja austriacka.

Tarnów już po I rozbiorze w 1772 r. przechodzi pod panowanie austriackie – i od tego momentu tereny te wchodzą w skład Galicji i Lodomerii. Za czasów austriackich rządów podupadłe miasto odradza się i staje się trzecim najważniejszym ośrodkiem miejskim w Galicji po Krakowie i Lwowie. Pod panowaniem austriackiego zaborcy do Tarnowa doprowadzono kolej, miasto zyskało elektryczność, gaz, wodociągi oraz tramwaje. Poza tym  powstało  wiele budynków między innymi na ul. Wałowej i Krakowskiej.

Miasto na nowo wraca do polskiego organizmu,  po I wojnie światowej, kiedy to Polska odzyskuje niepodległość. Wielu uważa iż Tarnów był pierwszym niepodległym miastem - gdyż jako pierwszy odzyskał faktyczną wolność  30/31 października 1918 r. dzięki przewrotowi wojskowemu.

Nazwiązując do wydarzeń pierwszej wojny światowej, należy wspomnieć o wielkiej ofensywie tzw. operacji gorlicko – tarnowskiej (trwającej 2- 5 maja 1915 r), która rozgrywała się między innymi na okolicznych obszarach. Dzięki tym działaniom Państwa Centralne zdołały przełamać front rosyjski i cofnąć go dalej na wschód. Pamiątką po tych krwawych walkach są licznie rozsiane cmentarze wojskowe z tego okresu.

Okres międzywojenny zapisał się w historii miasta rozwojem przemysłu chemicznego za sprawą powstałej Państwowej Fabryki Związków Azotowych (1927 – 28) - obecnie Grupa Azoty . Fabryka zostało  ulokowana w pobliskiej wsi – Świerczków, dzisiaj znanej jako Mościce. Nazwę zmieniono na cześć ówczesnego Prezydenta II Rzeczpospolitej i inicjatora budowy fabryki w pobliżu Tarnowa – Ignacego Mościckiego. 

Kolejnym ważnym i trudnym okresem dla miasta były czasy II wojny światowej. Wśród tutejszych mieszkańców istnieje przekonanie, iż wojna ta rozpocząć się miała w Tarnowie. Przeświadczenie to związane jest z wybuchem bomby na dworcu kolejowym 28 sierpnia 1939 r. Bombę podłożyć miał niejaki Antoni Guzy. Umieścił ją w składzie bagażowym i szczęśliwym zbiegiem okoliczności nie uczyniła tak wielkich szkód jakie były planowane. Wojska niemieckie do grodu Leliwitów wkroczyły 7 września 1939 r., zaczynając tym samym hitlerowską okupacje miasta.

Miasto po krwawych wydarzeniach wojennych podnosiło się z upadku. Od 1975 do 1998 było siedzibą województwa, natomiast obecnie posiada prawa powiatowe. Tarnów ze względu na sprzyjający klimat oraz liczne i różnorodne zabytki, które szczęśliwie przetrwały próbę czasu przyciągają co roku rzeszę turystów, z kraju jak i spoza

 Będąc w Tarnowie warto zobaczyć:

- renesansowy Ratusz z k. XV w.,

- katedrę z XIV wieku z najwyższymi nagrobkami w Europie,

- gotycko – renesansową kamienicęMikołajowskich z I poł. XVI wieku,

- zabudowę Rynku, ul. Krakowskiej i Wałowej,

- fragmenty murów obronnych – m. in. baszta obronna z XVI wieku,

- drewnianą architekturę sakralną z XV I XVI w. - kościół na Burku, kościół na Terlikówce, kościół na Górze św. Marcina,

- pozostałości po ludności żydowskiej - bima, mykwa, cmentarz,

- Mauzoleum gen. J. Bema,

- Muzeum Diecezjalne,

- Muzeum Etnograficzne.

 

 

 

 

 

Facebook

Copyright © Przewodnik Tarnowski - Kinga Smółka 2017 | Template by Joomla Templates

Przejdź do góry